Zjednoczone niemcy

Ze wszystkich potencjalnych przeciwników Rosji zjednoczone Niemcy były najbardziej niebezpieczne. Fakt ten wpływał decydująco na kierunek polityki rosyjskiej. Milutin przygotowywał armię właśnie do starcia z Niemcami, gdyż po 1871 r. musiał się liczyć z możliwością wojny rosyjsko-niemieckiej, aczkolwiek bynajmniej jej nie pragnął. Pod tym względem zgadzał się całkowicie z Giersem, że trzeba starać się utrzymać pokój z cesarstwem niemieckim. Rosja nie była jeszcze do wojny przygotowana i Sztab Generalny opracował tylko plany obron­ne. Duże niezadowolenie wywołał w Petersburgu nieprzyjazny stosunek dyplomatów niemieckich w komisjach międzynarodowych utworzonych dla wprowadzenia w życie postanowień traktatu berlińskiego. Komisja europejska, składająca się z przedstawicieli sześciu wielkich mocarstw, miała wytyczyć granicę między Bułgarią a Turcją i Rumunią. Księcia bułgarskiego i generał-gubernatora Wschodniej Rumelii zgodnie z trak­tatem berlińskim również zatwierdzał sułtan za zgodą wielkich mo­carstw. Artykuł 24 traktatu przewidywał pośrednictwo wielkich mo­carstw w wypadku, gdyby Grecja i Turcja nie zdołały dojść do porozu­mienia w sprawie zmiany granicy grecko-tureckiej. W istocie rzeczy chodziło o zwrócenie Grekom Tesalii. Artykuł 61 zobowiązywał Portę do> przeprowadzenia „ulepszeń i reform" w okręgach zamieszkanych przez Ormian, zapewnienia Ormianom bezpieczeństwa przed Czerkiesami i Kurdami.